Maaiwerk · 4 november 2026

Maai overdag, voor de egels

Een egel die door een robotmaaier wordt geraakt, overleeft dat meestal niet. Onderzoekers testten negentien maaiers en geen enkele stopte voordat het dier was geraakt.

Wat het onderzoek precies liet zien

Onderzoekers van de universiteiten van Oxford en Aalborg testten negentien robotmaaiers met dode egels als testobject. Alle maaiers moesten het dier eerst raken voordat de sensoren iets merkten. Geen enkele machine stopte op basis van wat er in de weg lag.

Dat komt doordat de sensoren van een maaier kijken naar weerstand en naar een botsing, niet naar een warm lichaam. Een egelrolletje van een halve kilo levert te weinig weerstand op om de tilsensor te laten afgaan.

Waarom de nacht het probleem is

Egels zijn nachtdieren. Ze lopen tussen zonsondergang en zonsopkomst, en dat is precies wanneer veel mensen hun maaier laten rijden omdat het dan geen lawaai maakt en geen ruimte kost. De combinatie is dodelijk.

Een schema van negen tot zeven is voor een egel veilig en voor het gazon beter: het gras groeit ook overdag en de maaier maait dan als het blad droog is.

Wat je met het schema doet

De meeste maaiers laten je een maaiperiode instellen met een begin- en eindtijd. Zet die op 9:00 tot 19:00 en laat de maaier niet in de schemering starten. Heb je een model dat standaard in de ochtend begint en de rest van de dag doorrijdt, dan moet je dat aanpassen voor je hem in gebruik neemt.

Sommige modellen hebben een stand voor dieren of voor egels. Dat is geen wondermiddel: het verandert meestal alleen de rijsnelheid of de mate waarin de maaier obstakels ontwijkt. Het helpt, maar het vervangt het schema niet.

Op basis van het onderzoek van Oxford en Aalborg (2025), genoemd door GreenHappy op 24 oktober 2026, en de handleidingen van de merken.

Wat voor andere dieren geldt

Egels zijn niet de enige. Jonge vogels die nog niet kunnen vliegen, kikkers, en soms een konijn dat in het hoge gras zit, lopen hetzelfde risico. Een maaier die in het donker rijdt, maait alles wat daar zit.

Overdag maaien helpt voor alle soorten, want de meeste dieren die in een gazon leven zijn actief in de schemering en de nacht. Wat je overdag nog tegenkomt, zie je zelf en kun je verjagen voordat de maaier eraan komt.

Wat je buurman denkt

Er gaat een verhaal rond dat een robotmaaier goed is voor de biodiversiteit omdat hij het gras kort houdt en er meer bloemen komen. Dat klopt niet: een gazon dat kort gehouden wordt heeft minder bloemen, niet meer. Wil je bloemen, maai dan een strook niet en zet de maaier daar niet.

Wat wel helpt is een strook van een halve meter langs de schutting die je niet maait. Daar komt vanzelf wat bloeien, en daar vinden egels en insecten een plek. Het kost niets en het ziet er beter uit dan een strak gemaaide rand.

Wat je aan de randen van je gazon doet

Egels lopen graag langs de rand van een tuin, onder struiken en langs een schutting. Dat is precies de strook waar een robotmaaier de eerste meters maakt als hij uit het station komt. Zet daar geen maaier in de nacht, en houd de strook vrij van bladeren zodat je ziet of er iets ligt.

Een egelhuisje is een plek waar een egel kan overwinteren en waar je maaier niet komt. Zet het op een droge plek onder een struik, met de opening uit de wind. Het kost tussen de 25 en 60 euro en het is een van de weinige tuinaccessoires die echt iets doen.

Wat je nog meer kunt doen

Controleer het gazon voor je de maaier voor het eerst in het voorjaar laat rijden. Egels overwinteren in een hoop bladeren of onder een takkenbos, en die plekken liggen soms midden op het gazon. Ruim die pas op als je zeker weet dat er niets in zit, of leg ze aan de rand van de tuin.

Zet een egelpoortje in de schutting als je er een hebt: een gat van dertien bij dertien centimeter is genoeg en laat egels door zonder dat katten er iets aan hebben. Een tuin waar egels kunnen komen heeft minder slakken, en dat is weer goed voor je hosta's.

Wat je met het maaischema in de app doet

De meeste apps laten je per dag een periode instellen. Zet die op negen uur 's ochtends tot zeven uur 's avonds en niet op zonsopkomst, want in september is het dan nog donker en in juni is het om zeven uur 's avonds nog volop licht. Een vaste periode is eenvoudiger vol te houden dan een schema dat meebeweegt met de zon.

Wil je de maaier toch in de ochtend laten starten, wacht dan tot de dauw weg is. Nat gras is slecht voor de maaier en een egel die in de schemering nog onderweg is, loopt dan net zo goed gevaar. Een robotmaaier met app-schema is hier de praktische voorwaarde voor.

Wat maaier, mesjes en draad kosten

Wat hier staat, is overgenomen zoals de aanbieder het op die dag toonde. Daarmee kun je de eigenschappen uit de tekst naast een bedrag leggen.

De bedragen voor de machines komen van een prijswaarnemer, die voor de onderdelen van de winkels zelf.

Wat je niet moet geloven

Er zijn verhalen dat een maaier met camera een egel herkent en stopt. Dat kan waar zijn, maar er is geen onafhankelijk onderzoek dat het aantoont. Tot dat er is, is een camera een extra sensor en geen vervanging voor een schema.

Ook het verhaal dat een maaier stopt bij aanraking klopt niet in de praktijk: hij stopt pas nadat hij iets heeft geraakt, en bij een egel is dat te laat.